Bileşik Faiz Hesaplama

Bileşik Faiz: Erken Başlamanın Büyük Gücü

İki kişi düşünün:

• Ali: 25-35 yaşları arası ayda 500 TL, 10 yıl boyunca yatırır. Sonra hiç eklemez. 35-65 yaş arası sadece bekler.
• Veli: 35-65 yaşları arası ayda 500 TL, 30 yıl boyunca yatırır.

Yıllık %20 bileşik getiriyle 65 yaşında:

• Ali: 10 yıl × 6.000 TL = 60.000 TL yatırım → 65 yaşında yaklaşık 6,7 milyon TL
• Veli: 30 yıl × 6.000 TL = 180.000 TL yatırım → 65 yaşında yaklaşık 3,5 milyon TL

Ali 3 kat AZ yatırım yapmasına rağmen 2 kat FAZLA birikti — çünkü 25 yaşındaki yatırımları 30 yıl daha bileşendi.

Formül

A = P × (1 + r)^t + PMT × [((1+r)^t − 1) / r]

• A = vade sonu birikim
• P = ilk anapara
• r = periyot başı faiz
• PMT = her periyot eklenen tutar
• t = toplam periyot sayısı

Sıkça Sorulan Sorular

Bileşik faiz nedir?

Anapara üzerine eklenen faiz, bir sonraki dönemde yine faize tabi olur. 'Faizin faizi' olarak da bilinir. Uzun vadede dramatik birikim sağlar — Einstein'a atfedilen ünlü 'dünyanın 8. harikası' tanımıyla.

Basit faiz ile arasındaki fark?

Basit faizde faiz sadece anapara üzerinden işler. 100 TL %10 yıllık 10 yıl: basit = 100 + (10 × 10) = 200 TL. Bileşik = 100 × 1,1^10 ≈ 259 TL. Fark vade uzadıkça artar.

Aylık katkı eklemek neden bu kadar etkili?

Her ay eklenen para, kalan vadenin tamamına faize tabi olur. Tek seferlik anapara + bileşik faiz formülünde gizli güç bu PMT teriminden gelir.

Bileşik dönem ne anlama gelir?

Faizin ne sıklıkta sermayeye eklendiğidir. Aylık bileşik > yıllık bileşik (aynı oranda) çünkü daha sık kapitalize edilir. Çok büyük fark yapmasa da uzun vadede etkili.

Hangi orana yatırım yapmalıyım?

Reel getiri = nominal faiz − enflasyon. Türkiye'de hesaba yatırım, fon, hisse, altın, kripto her birinin farklı risk-getiri profili var. Yıllık %30-50 faizler enflasyonu zar zor karşılayabilir.

BES (Bireysel Emeklilik) için ne öneririz?

Devlet katkısı %25 ile BES, vergi avantajlı uzun vadeli yatırımdır. BES rehberimizi inceleyin. 10 yıl ve emeklilik koşulunda kazanç vergisiz.