BMR ve TDEE — Sayısal Açıklama
Mifflin-St Jeor Formülü
- Erkek: BMR = (10 × kg) + (6,25 × cm) − (5 × yaş) + 5
- Kadın: BMR = (10 × kg) + (6,25 × cm) − (5 × yaş) − 161
30 yaşında, 75 kg, 175 cm erkek için: 10×75 + 6,25×175 − 5×30 + 5 = 750 + 1093,75 − 150 + 5 = 1.698 kcal/gün BMR
TDEE = BMR × Aktivite Faktörü
| Aktivite | Faktör | TDEE örneği (1700 BMR) |
|---|---|---|
| Sedanter | 1,2 | 2.040 kcal |
| Hafif aktif | 1,375 | 2.338 kcal |
| Orta aktif | 1,55 | 2.635 kcal |
| Çok aktif | 1,725 | 2.933 kcal |
| Aşırı aktif | 1,9 | 3.230 kcal |
Hedeflere Göre Kalori Düzenleme
- Hızlı kayıp (-25%): Aggresif diyet. Kas kaybı riski. Kısa süreli, profesyonel kontrolünde uygulanmalı.
- Yağ kaybı (-20%): Sürdürülebilir kayıp, ~haftada 0,5-1 kg. Önerilen yaklaşım.
- Koruma (0%): Mevcut kiloyu koru. TDEE kadar ye.
- Kas kazanımı (+15%): Yağlanmadan kas. Antrenmanla birlikte 0,3-0,5 kg/ay artış.
Pratik İpuçları
- Sonucu 2 hafta uygula, kilo değişimini takip et
- Plateau'ya ulaşırsan kaloriyi 100 kcal azalt veya aktiviteyi artır
- Protein her öğüne yay (sabah/öğle/akşam ~30 g)
- Lifli yiyecekler tokluk sağlar — sebze ve baklagil bol
- Şeker ve işlenmiş karbonhidrat sınırla
Sıkça Sorulan Sorular
- BMR nedir?
- Bazal Metabolik Hız — vücudun dinlenme halinde hayati fonksiyonlar (nefes, dolaşım, hücre yenilenmesi) için harcadığı minimum enerji. Toplam kalori ihtiyacının %60-70'ini oluşturur.
- TDEE nedir?
- Total Daily Energy Expenditure — BMR + günlük aktivite kalorisi. Kilonuzu mevcut halinde tutmak için ihtiyacınız olan toplam kalori.
- Mifflin-St Jeor formülü neden tercih edilir?
- 1990'da geliştirildi. Önceki Harris-Benedict formülünden daha doğru sonuçlar verdiği klinik çalışmalarla kanıtlandı. Sporcu olmayan yetişkinlerde standart kabul edilir.
- Aktivite faktörü nasıl seçilir?
- Sedanter (1,2): masa başı, hiç egzersiz yok. Hafif (1,375): haftada 1-3 gün hafif egzersiz. Orta (1,55): haftada 3-5 gün orta egzersiz. Aktif (1,725): haftada 6-7 gün yoğun. Çok aktif (1,9): günde 2x antrenman / fiziksel iş.
- Sağlıklı kilo verme hızı?
- Haftada 0,5-1 kg ideal. Bunun için günlük 500-1000 kcal açık yeterli. Aşırı düşük (1.200 kcal altı kadın, 1.500 altı erkek) metabolizmayı yavaşlatır, kas kaybına yol açar.
- Makro dağılımı nasıl olmalı?
- Hesaplayıcımız %30 protein, %40 karbonhidrat, %30 yağ standart dağılımını uygular. Yağ kaybı için protein oranı %35-40'a, kas kazanımı için karbonhidrat oranı artırılabilir. Kişisel uyarlama için diyetisyen önerilir.
- Protein gram olarak ne kadar yemeliyim?
- Sedanter: 0,8-1 g/kg/gün. Aktif: 1,2-1,6 g/kg. Sporcu/kas kazanımı: 1,6-2,2 g/kg. 70 kg orta aktif biri için yaklaşık 90-110 g protein.
Bilgilendirme
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesi amaçlıdır. Hamile/emziren kadınlar, çocuklar, kronik hastalığı olanlar ve sporcular için bir diyetisyene danışmanız önerilir.
İlgili sağlık hesaplayıcıları
BMI
Boy ve kiloya göre BMI ve sağlık sınıflandırması.
Bel-Kalça Oranı
Karın yağlanması ve kalp-damar risk göstergesi (WHR).
Su İhtiyacı
Kilo, aktivite ve iklime göre günlük tüketmen gereken su miktarı.
Konuyla ilgili rehberler
2026 Bel-Kalça Oranı (WHR): BMI'dan Daha Önemli mi?
Bel-kalça oranı kalp-damar hastalığı, diyabet ve metabolik sendrom için neden BMI'dan daha güçlü bir göstergedir?
2026 BMI ve Sağlık Riskleri: Obezite, Zayıflık ve İdeal Kilo
BMI değeriniz neyi gösterir, hangi sağlık risklerini işaret eder? Obezite, zayıflık, ideal kilo aralığı ve önleyici tedbirler.