Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, çalışanın işyerinde geçirdiği her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında, iş sözleşmesinin belirli koşullarla sona ermesi halinde ödenmesi gereken yasal bir alacaktır. Hukuki dayanağı 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi (yürürlükteki geçici hüküm) olup, 4857 sayılı İş Kanunu ile getirilen düzenlemeler bu hakkı korumuştur.
Hak Kazanma Koşulları
- En az 1 yıl kıdem: İşyerinde fiilen en az bir yıl çalışmış olmak.
- Geçerli fesih: İş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirilmesi veya işçinin haklı nedenle feshi.
- Emeklilik / askerlik / evlilik: Bu özel durumlarda işçi istifa etse bile kıdem hakkı doğar.
Hesaplama Formülü
Standart hesap: (Toplam gün × 30 / 365) × Günlük brüt ücret. Burada günlük brüt = aylık giydirilmiş ücret / 30. Hesaplayıcı, ücretiniz kıdem tavanını aşıyorsa otomatik olarak tavandan hesap yapar.
Tavan Uygulaması
Kıdem tazminatı tavanı, en yüksek devlet memuru emekli aylığı esas alınarak yıllık olarak belirlenir. 2025 yılı için aylık tavan 46.655,43 TL'dır. Bu tutarı aşan brüt ücretler tavandan değerlendirilir; tavanın üzerindeki kısım için kıdem ödenmez. 2026 tavanı resmi açıklama sonrası bu sayfada güncellenecektir.
Vergi Durumu
Kıdem tazminatı, Gelir Vergisi Kanunu'nun 25/7. maddesi uyarınca gelir vergisinden istisnadır. Yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. SGK primine de tabi değildir. Bu nedenle hesaplayıcımız brüt-net farkını sadece damga vergisi üzerinden hesaplar.
Örnek Hesaplama
5 yıl 6 ay çalışan, aylık giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan bir işçi için:
- Günlük brüt: 40.000 / 30 = 1.333,33 TL
- Toplam gün: yaklaşık 2.008 gün
- Kıdem = (2.008 × 30 / 365) × 1.333,33 ≈ 220.000 TL brüt
- Damga vergisi: 220.000 × 0,00759 ≈ 1.670 TL
- Net kıdem tazminatı: yaklaşık 218.330 TL
Sıkça Sorulan Sorular
- Kıdem tazminatı nedir?
- Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi (yürürlükteki geçici hüküm) uyarınca, belirli koşullarla iş sözleşmesi sona eren işçinin, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında hak ettiği parasal hakkıdır.
- Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?
- En az 1 yıl kıdemi olan, iş sözleşmesi işveren tarafından feshedilen veya işçi tarafından haklı nedenle feshedilen (sağlık, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymama, zorlayıcı sebep) çalışanlar hak kazanır. İşçinin haklı sebep olmaksızın istifası halinde kıdem tazminatı doğmaz; ancak askerlik, evlilik (kadın işçi için 1 yıl içinde), emeklilik istisnaları vardır.
- Giydirilmiş ücret nedir?
- Giydirilmiş ücret, aylık brüt ücrete ek olarak işveren tarafından düzenli/sürekli yapılan tüm ödemelerin (yemek kartı, yol yardımı, ikramiye 1/12'si, BES işveren katkısı, sosyal yardımlar) dahil edildiği toplam ücrettir. Kıdem tazminatı bu giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır.
- 2026 kıdem tazminatı tavanı ne kadar?
- Kıdem tazminatı tavanı, en yüksek devlet memuru emekli aylığı tutarıdır ve yıllık olarak Maliye Bakanlığı tarafından açıklanır. 2025 yılı için 46.655,43 TL/ay olarak belirlenmiştir; 2026 değeri resmi açıklama sonrası güncellenecektir. Hesaplayıcımız tavan üzerindeki ücretleri otomatik olarak tavana sınırlandırır.
- Kıdem tazminatından hangi vergiler kesilir?
- Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır (Gelir Vergisi Kanunu m.25/7). Sadece damga vergisi (binde 7,59) kesilir. SGK kesintisi de yapılmaz.
- 1 yıldan az çalıştım, kıdem alabilir miyim?
- Hayır. Kıdem tazminatı için en az 1 yıl (365 gün) fiili çalışma şartı vardır. Sürenizin 1 yıldan az olması durumunda kıdem hakkı doğmaz; ancak diğer iş hukuku alacaklarınız (ücret, prim, ihbar tazminatı) varsa talep edilebilir.
- Yıl kesirleri nasıl hesaplanır?
- Tam yıl üzerine eklenen kesir günler için orantılı kıdem hesaplanır: (kalan gün × 30 / 365) × günlük ücret formülü uygulanır. Yani 5 yıl 6 ay çalışan biri yaklaşık 5,5 yıllık tutarı hak eder.
- Kıdem tazminatı ne zaman ödenir?
- Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur ve ödenmesi gerekir. Gecikme durumunda en yüksek mevduat faizi uygulanır. Uygulamada işverenler işten ayrılış işlemleri bitince ödeme yapar; aksaklık halinde İş Mahkemesi'nde dava açabilirsiniz.
- İstifa edersem kıdem alabilir miyim?
- Genel kural olarak hayır. Ancak şu istisnalar vardır: askerlik (erkek için), kadın işçinin evlilikten itibaren 1 yıl içinde ayrılması, emeklilik koşullarının oluşması (yaş+prim günü+sigortalılık süresi). Bu durumlarda istifa olsa bile kıdem hakkı doğar.
- Hesaplama sonucu kesin midir?
- Hayır, sonuç referans niteliğindedir. Giydirilmiş ücret tespiti (yan haklar dahil), fesih sebebine bağlı hak kazanım ve uygulanacak tavan tartışmalı olabilir. Resmi süreç için mali müşaviriniz ve/veya iş hukuku avukatınızla teyit edin.
Kaynaklar
- Mevzuat.gov.tr — 1475 ve 4857 sayılı İş Kanunu
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Damga vergisi mevzuatı
Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kıdem tazminatı uyuşmazlıklarınız için iş hukuku avukatına ya da mali müşavirinize danışmanızı öneririz.