2026 İşveren Maliyeti Hesaplama: Brüt Maaşın Üstüne Ne Eklenir?

İş ilanlarında ve sözleşmelerde tipik olarak brüt maaş konuşulur. Ancak işverenin bu çalışan için ayırdığı gerçek maliyet brütün çok üzerindedir: SGK işveren primi, işsizlik işveren payı, kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları, varsa yemek/yol/sağlık paketleri eklenir. 2026 yılı için tam tabloyu örneklerle inceliyoruz.

Brüt Maaş ≠ İşveren Maliyeti

İşçinin eline geçen "net" maaş, brütten yasal kesintilerin (SGK işçi, işsizlik işçi, gelir vergisi, damga vergisi) düşülmesiyle bulunur. İşverenin maliyeti ise brütün üzerine eklenir. Aradaki fark, herkesin atladığı ama bordro maliyetini bilmek isteyen herkes için kritiktir.

Tipik bir formül:

İşveren Maliyeti = Brüt Maaş
                 + SGK İşveren Payı (%20,5)
                 + İşsizlik İşveren Payı (%2)
                 + Kıdem Karşılığı (~%8,33 — opsiyonel)
                 + İhbar Karşılığı (~%2-4 — opsiyonel)
                 + Yan haklar (yemek, yol, sağlık vb.)

SGK İşveren Primi (%20,5)

Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödenen işveren payı 2026 yılı için brüt maaşın %20,5'idir. İçindeki bileşenler:

Bileşen	Oran
Malullük, yaşlılık ve ölüm	%11
Genel sağlık sigortası	%7,5
Kısa vadeli sigorta (iş kazası vb.)	%2

5510 sayılı Kanun'un 5 puanlık teşviki uygulanan işyerlerinde işveren SGK primi %20,5 yerine %15,5 olarak ödenir. Teşvikten yararlanmak için SGK borcu olmamak ve düzenli prim ödemek şartı vardır.

SGK matrahı asgari ücretin 7,5 katı ile sınırlandırılmıştır; üstündeki brüt maaş kısmına SGK uygulanmaz.

İşsizlik Sigortası İşveren Payı (%2)

İşsizlik sigortası primi 3 paydan oluşur:

• İşçi payı: %1
• İşveren payı: %2
• Devlet katkısı: %1

İşveren maliyeti hesabında %2 işveren payı dikkate alınır.

Toplam Yasal İşveren Yükü: %22,5

Brüt maaşın yaklaşık %22,5'i zorunlu yasal yük olarak işverenin sırtına biner. Bu, yukarıdaki SGK + işsizlik toplamıdır.

Pratik hatırlatma: İşçinin eline geçen net + işçi kesintileri = brüt; brüt + işveren yükü ≈ brüt × 1,225.

Kıdem ve İhbar Tazminatı Karşılığı

Yasal değildir ama kurumsal şirketler kıdem ve ihbar tazminatı için yıllık karşılık ayırır. İşten çıkarma riskini muhasebede yansıtmak için:

• Kıdem karşılığı: Yıllık bir aylık brüt maaş ≈ aylık brütün %8,33'ü
• İhbar karşılığı: Çalışanın kıdem süresine göre 2-8 hafta arası; aylık ortalama %2-4

Mali müşavirler kurumsal şirketler için bu karşılığı bordro maliyeti hesabına dahil eder; küçük işletmelerde çoğunlukla göz ardı edilir ama gerçek maliyeti hesaplarken hatırlanmalıdır.

Örnek Hesaplama: 50.000 TL Brüt Maaş

Kalem	Tutar	Açıklama
Brüt aylık	50.000 TL	Sözleşme tutarı
SGK işveren (%20,5)	10.250 TL	50.000 × 0,205
İşsizlik işveren (%2)	1.000 TL	50.000 × 0,02
Yasal işveren maliyeti	61.250 TL	Brüt + işveren payları
Kıdem karşılığı (~%8,33)	4.167 TL	İsteğe bağlı
İhbar karşılığı (~%3)	1.500 TL	İsteğe bağlı
Toplam (karşılıklı dahil)	66.917 TL	Tam maliyet

Yani işveren için 50.000 TL brüt maaş, aslında aylık 61.250-67.000 TL civarındadır. Çalışan elindeki net tutar ise yaklaşık 36.700 TL'dir.

Brüt-net-toplam oranları:

• İşveren maliyeti / Net: 67.000 / 36.700 ≈ 1,83
• İşveren maliyeti / Brüt: 67.000 / 50.000 ≈ 1,34

Asgari Ücretli Çalışanın İşveren Maliyeti

2026 asgari ücreti 26.005,50 TL brüt ise:

• SGK işveren: 26.005,50 × 0,205 = 5.331 TL
• İşsizlik işveren: 26.005,50 × 0,02 = 520 TL
• Aylık yasal maliyet: 31.857 TL

Burada 5 puanlık SGK teşvikinden yararlanan işverenler için 2.000 TL daha düşük: 29.857 TL.

Yıllık asgari ücretli işçi maliyeti:

• 12 ay × 31.857 = 382.284 TL (teşviksiz)
• 12 ay × 29.857 = 358.284 TL (teşvikli)

Bu rakama yıllık ikramiye (varsa), bayram parası, izin parası eklenmemiştir.

Yan Haklar

Çalışan motivasyonu için sunulan ek haklar da maliyettir:

• Yemek kartı: 200-400 TL/gün (vergi avantajlı)
• Yol/servis: 100-300 TL/gün
• Özel sağlık sigortası: 5.000-25.000 TL/yıl
• Hayat sigortası: 1.500-5.000 TL/yıl
• BES işveren katkı payı: Brütün %3-10'u
• Eğitim/seminer bütçesi: 5.000-50.000 TL/yıl
• Telefon, laptop, ulaşım için harçlık: Pozisyona göre

Bu haklar bordroya dahil edilmez ama gerçek maliyet hesabında dikkate alınmalıdır.

İşveren Maliyetini Düşürme Yolları

Yasal sınırlar dahilinde:

1. 5 puanlık SGK teşviki: Düzenli prim ödeyenlere SGK işveren payı %15,5'e iner.
2. Genç istihdam teşviki (5510 sayılı Kanun): 18-29 yaş arası ilk işe alımda 1 yıl SGK ve işsizlik primi devletten karşılanabilir.
3. Kadın istihdam teşviki: Belirli koşullarda işsizlik sigortası işveren payı devletten karşılanır.
4. Engelli çalışan teşviki: 50+ çalışanlı şirketler için engelli istihdam kotası ve teşviki.
5. Ar-Ge ve Tasarım merkezi teşviki: Yüksek nitelikli personelde SGK işveren payı 5 yıla kadar destekli.

İK ve Bütçeleme İçin Pratik Çıkarımlar

• Bir pozisyon için "Aylık X TL bütçem var" diyen işveren, net olarak konuşuyorsa brüt ≈ X × 1,4; işveren maliyeti olarak konuşuyorsa brüt ≈ X / 1,225.
• Yeni işe alımlarda 2 ay deneme süresi ve 11 ay yıllık dönem hesabıyla yıllık ~13 aylık brüt karşılığı maliyet bütçesi mantıklıdır.
• Maaş zammı dönemlerinde brüt değil maliyet üzerinden tartışılmalı: %20 brüt zam, işverene %20'den fazla yansır.

Kaynaklar

• Sosyal Güvenlik Kurumu (sgk.gov.tr) — Prim oranları ve teşvikler
• İŞKUR — İstihdam Teşvikleri
• Mevzuat.gov.tr — 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu
• Resmî Gazete — Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı

Sıkça Sorulan Sorular

Yıllık ikramiye veriyorum, işveren maliyeti hesabına dahil mi? Evet, ikramiye de bordroya tabi tutulan brüt maaş muamelesi görür; üzerine SGK ve işsizlik işveren payları eklenir.

Yemek kartının vergi avantajı nedir? Günlük sınırı (2026 için TBA TL) içinde kalan yemek bedeli SGK ve gelir vergisinden istisnadır; üzerine ek yük binmez.

SGK işveren payı her brüt maaşta sabit %20,5 mi? Hayır, 5 puanlık teşvik veya 6 puanlık özel teşvik uygulanan işyerlerinde bu oran düşebilir. Ayrıca matrah SGK tavanını aşamaz.

İşveren maliyetinizi anlık hesaplamak için Hesplay Maaş Hesaplayıcısı içinde "İşveren maliyeti" satırını kullanabilirsiniz.